Showing posts with label palawan. Show all posts
Showing posts with label palawan. Show all posts

Tuesday, June 8, 2021

Losing a Cellphone or Losing A Person?

Duty na ako.

Nakatayo ako sa pagitan ng tatlong pasyenteng may COCVID19. Nagbabantay. Tumutulong kung paano maiibsan ang hirap nila sa paghinga. Napapaisip ako. Ano ang mahalaga? Mawalan ng bagay na pinapahalagahan mo o buhay na mahalaga sa mga tao? 

Nakakaiyak ang sitwasyon. Wala akong magawa para mawala ang hapo nila. Para silang mga isda na tinanggal sa tubig na naghahabol ng hininga. May pagkakataon na nangingitim ang daliri sa paghabol ng mga hinga. Parang hindi sumasapat ang oxygen na binibigay ko sa kanila. Kulang talaga. 

Nasa pagitan nila akong tatlo. Nasa pagitan ako ng buhay at kamatayan. Nasa pagitan ako ng pandemya. Ito ang tunay na giyera. Paano malalabanan ang virus na ito? Nasa gitna nila ako. 

Ano ang mahalaga, bagay na nawala sayo? O buhay na maaaring mawala sa harapan mo? 

Bagay lang yun. Pwede palitan. Memories lang yun pwede maalala yun. Nakakalungkot maalala ang mga larawan na nakalagay doon. Lahat, wala na ang kahapon. Ang mga lugar na pinuntahan namin, ang mga ngiti, ang mga kilig na nakakunan ng cellphone na yun. Wala na. Wala na siya. Nilamon na ng dagat. Wala na akong cellphone. Gamit lang yun. Mapapalitan. 

Sa paniniwala ni Eman. Kapag wala na. Wala na. Hindi na aasa na babalik pa. Lahat ng lumilisan ay nawawala. Hindi na makakabalik at hindi na babalik. Moving forward. Moving on. Tanggapin ang katotohanan at lumakad palayo sa nakaraan. Tapos na. Tapos na ang kahapon. 

Umalis ka na. Lumayo ka na. Lisanin mo na ang kahapon. 

Saturday, May 22, 2021

Sumama Siya sa Lakad ng Mga Ate

Tanghali na. Nauna na ako na pumunta ng bangka. May lakad ang team A. Kami ay pupunta sa Bayaca Island, mag-uunwind. Kasama namin ang mga doctor. Matagal ang paghihintay ko dahil nagkaroon pa ng mga meeting at pagsasaayos ng schedule ang mga kasama namin. 

Magkachat na kami ng umaga pa lang. Mayroong lakad sila ng kaniyang barkada. Kahapon ko pa sana siya gustong yayain na sumama, pero may nauna na siyang schedule. Ayaw ko naman siyang papiliin kung sino ang sasamahan niya. Nung nasa bundok na sila kung saan sila ay pumunta ay nagchat siya na maalon daw. Kailangan namin matuloy ng team dahil ito lang ang panahon na makakaalis kami sa bayan ng Culion. 

Lumagpas na ang oras ng tanghali. Magkachat kami. Nagtanong siya kung nakaalis na ba kami. Hindi pa. Inaya ko na siya ay sumama. At nagconfirm siya na sasama. Sinabi ko rin sa ate Mara Megan na ichat siya para may backup. Panghila para sumama talaga. At siya nga ay sasama. Pinaalam ko na din siya. Sa mga kasama namin na may plus one ako. Pagkalipas pa ng mahabang mga minuto dumating na si dok Alger, dahil sa mga doctor, siya na lang ang inaantay. Bumaba na ako ulit ng bangka para antayin siya. Sinabi ko na din sa kaniya kung saan siya sa bababa. May dala siyang isang case ng alak. Pinabili ko. Kausap ko pa nun si Mam Tonet nang paglingon ko ay nasa tricyle na siya, nagbabayad. Pagkalapit ko sa kanya ay nagpasalamat agad ako. Kasi sumama siya. 

Umalis na kami. Maalon. Malalaki ang alon. Hinahampas ng alon ang bangka mula sa harapan. Pumapasok ang tubig sa mga kinauupuan namin. Nasa harapan siya umupo. Ako naman ay nasa may bandang likod,harap ng bangkero. Napakalakas talaga ng alon. Para kang nasa rollercoaster at laging nababasa. Nasa unahan siya kaya basang basa siya. Hanggang sa pumasok kami sa kawa na mayroong kakalmahan ang dagat. At kami ay nakarating sa bayaca island.

Pagkarating namin sa isla ay ibinaba na agad ang mga pagkain. Gutom ang lahat. Walang pananghalian. Inaya ko na siya kumain pero parang hindi daw maganda ang sikmura niya. Hindi pala siya sanay sa alon. Kahit ang sabi ng ate Mara Megan ay sanay siya sa bangka. 

Magbilis ang oras. Ang iba ay nagluto. Kami ay naligo na sa dagat. Nagpatayo na ng mga tent. Hindi pala niya alam na kami ay magoovernight dito sa isla kaya tanghali na kami umalis. Wala siyang dalang damit. Nagsabi na ako sa kanya na may mga extra akong damit. 

Napakaganda talaga ng sunset dito sa bayaca island. Parang painting. Surreal. Binibiro nila ako na dapat kami ay magkasama habang nanonood ng sunset. Minsan naaawkward ako baka may makapuna na gusto ko siya pero yung mga maliliit na gestures niya ay hindi ko mapigilan na mapansin tulad ng pagtingin sa mga mata, pagtaas ng kilay at pagngiti.

Gabi. Tapos nang kumain. Inuman na. Naglaro kami ng concentration. Napapagod sila sa mga pinangpapagawa ko sa kanila. Mind game, unang sasabihin ang pangalan manlalaro bago ipapasa sa susunod na manlalaro. Ako ang kanilang tinitira. Ako ang pinupunterya nila. Gusto nila akong malasing. Gusto nila akong mabulok. Pero hindi sila magwawagi. Palaban kaya eto. Hindi tayo tinuruan ng sexbomb para bumawi. Hanggang sa nagpalit na ng laro, category game, na sobrang pinaglalaban ang mga sagot, tulad ng mga bagay na malambot na pinatitigas. Ulo ng baboy na nilagay sa freezer at graham cake. Not the usual answer dapat para masaya. Masaya siya. Tuwang tuwa siya sa laro. Hanggang sa napagod na ang mga manlalatro at unti-unting nawala sa lamesa. 

Kami na lang ni Dra Kring ang natira kasama siya. Gusto ko nang umuwi ng Coron. Nalulungkot na ako sa Culion. Sa lahat ng mga nangyayari na parang wala nang katapusan na kalungkutan. Gusto ko nang bumalik sa bahay. Gusto ko nang makita, makalaro at magpaligo ng mga aso. Gusto ko nang mayakap ang Mommy. Gusto ko nang umuwi. Hindi pwede. Lockdown sila. Madami ang cases. Marami ang namamatay dahil sa COVID19. 

Natulog na siya. Nagpahanda siya ng sarili niyang higaan. Medyo nag-expect ako dun na may katabi ako sa tent. 

Kinabukasan. Almusal. Maaga pa rin ako gumising. Naririnig ko ang boses niya. Nakikipagkwentuhan. 

Good morning. 

After kumain ay umakyat kami ng bundok, kasama ang dalawang doktor, si kuya Rex at siya. Titignan namin ang likuran ng isla. Matarik ang daan. Hindi naman masukal ang daan paakyat. Medyo madulas lang ang daan dahil umulan kagabi. Pagkatapos naming makita ang likod. Bumalik na kami. Naabutan namin si kuya Rex na namumutol ng mga vines. Mayroon siyang dalang gulok at palakol na para kang nasa pelikulang nasa patayan. Nakakatakot. Doon sa taas ng bundok ay may dalawang daan na pwede pagpilian kung san babalik sa harapan ng isla. Pinili namin yung daan na ang tawag ay Amihan. Matarik at madulas. Para kang nasa bangin. Mahaba ang daan pabalik. Nasa likuran siya, kasunod ako ni kuya Rex. Malayo ang agwat namin. Gusto ko rin sana magpatulong habang naglalakad pero may mga babae kasi kaming kasama kaya wag na lang. Umaambisyon. 

Pagkarating namin sa harapan ng isla ay saktong dumating ang bangka na magsusundo sa amin pabalik. Nakiusap pa kami sa bangka na maghintay muna kasi  mag-ssnorkel muna kami. Binanggit ko ulit. May extra akong damit na dala. Kagabi pa pala niya inaantay yung damit dahil hindi ko naman inaabot sa kanya. 

Kami ay lumangoy na sa dagat. Ang galing niya. Marunong siyang sumisid. Kaya niyang magpaikot-ikot sa ilalim ng dagat. Kaya niyang sumisid ng matagal. Nakakamangha siya. Kasabay namin ang ibang doktor na lumangoy sa kanto ng isla. Maganda ang ilalim ng dagat. Maraming corals. 

Pagkabalik namin ng pampang ay nagsimula na ako ng magalsabalutan ng mga gamit. Baka matagal na ang paghihintay ng bangka. Nag-uusap pala si kuya Rex at dra. Lysa na mag-stay. Magsstay din siya. Ako ay tinanong niya. Nagdadalawang isip pa ako pero dahil kasama naman siya. Sasama ako pabalik dito sa isla.













Monday, May 17, 2021

My Five Days Quarantine

     Pagkatapos ng meeting namin, tinawagan na namin yung guard para masundo na ang aming team sa COVID ward. Hinatid kami sa Loyola College of Culion. Pagkarating namin sa LCC, hindi pa namin alam kung saang kwarto kami papasok. Sinubukan lang namin na pihitin yung pintuan at ito ay bukas, pagkapasok namin ay kusina na agad. May dalawang kwarto. Sinubukan namin buksan ang pinto sa gawin kanan pero ito ay nakalock. Ang kwarto namin ay sa kaliwa. May maliit na aircon doon at malaking banyo. Kami ay nasa laboratory room ng LCC. 

    Kung susumahin lahat ng araw  na magsstay kami sa LCC, nasa anim na araw. Unang gabi namin doon ay adjustment na naman. Labas ng mga gamit sa banyo, mga charger, mga pagkain. Ikot ikot sa paligid para maorient, so far okay naman, may tubig. 

    Anim na araw at limang gabi. 

    Napagusapan namin ni Mara yung tungkol sa pasyente namin na nagmental breakdown. Nagmessage kasi ang COVID ward na humingi siya ng pasenya at pasasalamat na rin dahil sa pag-alaga sa kanya. Pasenya kasi pakiramdam niya ang lahat ng pagod ay dama na niya at bilis ng mga pangyayari. Tinanong ko si Mara kung paano siya nakikipag-usap sa mga pasyente niya,  kasi ako kapag pasok ako, magtatanong lang kung ano nararamdaman, magbibigay ng gamot, kukuha ng vital signs at aalis na. Hindi ko hinahayaan magtagal sa pasyente kasi natatakot din naman ako mahawa. At ayun nga ang sabi niya, minsan umuupo pa siya sa tabi ng pasyente at huwag daw kakalimutan ang touch, paghawak,paghipo o pagtapik sa pasyente, nakakatulong. Baka nakalimutan ko na iyon kasi dahil sa pagmamadali na matapos ang lahat ng trabaho. Salamat sa pagpapaalala. Napag-usapan din namin si plus one, baka daw icouncil nya din. Sabi ko huwag niyang gawin iyon. Nabanggit nya na baka nalilito pa lang siya sa sexuality nya dahil bata pa siya, kasi okay naman siya na sumama sa akin. Nakwento ko na din na magkasama kami sa Coron for like everyday of that certain week. Nasabi ko nga na what will be the next, hanggang ganun na lang ba? nasa getting to know pa rin nga. Hay naku. Daming kwestyon sa isip na walang kalakasang loob na itanong kay plus one. Walang label. 

    Nakagawa na kami ng kwento sa aming lahat. Kami ay ang fours sisters without a wedding. Si Mara si Teddy, ako si Bobby, pinili ko daw yung pinakamaganda, si Bea, Bea Bunda. Si ate Fatima si Gabby at si ate Lalang si Alex. Napagkatuwaan din namin ang mga pangalan namin na dapat ay full name ang gagamitin lagi at hindi nickname. Mara Megan, Maria Fatima, Perla at Manuel III. All of the things para mairaos ang araw. Tumatawag din ako kay Mommy kasi start na naman ng lockdown nila at surge nila sa Coron. Tuwing hapon nanan ay nagpapapawis naman ako dahil ako ay lumaki na naman. 

     Panghuling araw ay na swab kami. Tinusok kami sa bibig at sa dalawang butas ng ilong. Naluha talaga ako. Para akong maiiyak. Salamat na lang talaga at kami ay negatibo. Nakauwi na rin sa mga kanya-kanyang tahanan. At ako naman ay hindi pa makakauwi ng Coron. 

Friday, April 30, 2021

Seventh Day of Duty

    Biruin mo yun, nakapitong araw na ako. Ang bilis lang ng araw. Tapos na agad ang pitong araw na duty. Palitan na namin gn shift. Pang-gabi na ako. Mahaba ang off ko like 24hours. 

    The same of the usual duty. Palabas ng mga pasyente. Sana ay wala ng toxic na admission. 

    Puro kalokohan lang ginagawa namin sa mga kasama namin. Binibiro namin siya sa nangliligaw sa kanya. Parang matatapos ang pandemya na ito na may jowa na siya. 

    Chinat ko na din yung crush ko. Napapaisip tuloy ako kung ipupush ko pa ba? May patutunguhan ba? At hanggang kailan ito. Ang dami kong tanong. Masaya pa ba? O dahil nagrerespond lang siya kaya okay na. Hays. Mahirap ang walang label, walang clarity. Hindi mo alam kung san ka lulugar at kung ano ba talaga ang gusto mong gawin. Walang plano kung saan ba papunta ito. 

    Huling gabi ng duty. Nagtantrums ang pasyente. Post cesarean section ng postibo naming pasyente. Ang dami niyang complain, sa sarili, sa sitwasyon saka sa baby nya. Hinayaan ko siyang magverbalize ng mga nararamdaman niya. Kaya lang parang sumosobra na sya. Super nag na siya. Ayaw ko ng ganun. Pinapakalma ko siya pero clouded na yung utak nya sa mga nangyayari sa kanya. Humihinga lang ako ng malalim para ako naman ang kumalma. Nabibibwiset na ako sa kanya. Tumutulo na ang pawis ko sa buong katawan ko dahil sa hazmat. Basang-basa na yung boxer ko ng pawis. Panghuling duty ko na. Nainsertan ko na siya ng heplock at nagbigay na din ako ng paracetamol intravenous sa kanya para mawala ang kirot na nararamdaman nya. Nung kay baby na ako mag-iinsert mas lalong lumakas naman ang pagsasalita niya. Doon na ako nagdecide na tumawag ng SOS. Buti na lang at hindi pa tulog yung kasama ko. Nagaptulong ako pakalmahin ang nanay. Kinausap siya. Nilabas namin yung baby. Sa hallway namin ininsertan ng intravenous fluids. Kumalma ang nanay. Nawala ang lahat ng kirot. Pinalipat ko mula sa upuan niya papunta sa kama at daliang nakatulog. Hays. Kagigil.

    Hinanapan namin ng gatas ang  baby at mabuti mayroon ang milk bank ng NICU. Sa hallway namin nilagay ang baby para ma monitor. Pinapadede namin siya gamit ang syringe. Naransan ko din na magpadighay ng baby. Nilagay ko sa balikat ko siya para dumighay. Wala ako narirnig na dighay. Pagkapaharap ko sa kanya. Bigla siya dumighay sa harap ko. Ang cute. Pero medyo may kaba ako kasi nakasama na ng nanay na postibo ang baby. Naswab naman si baby at hinihintay namin ang result. 

    After endorsement ay natulog na ako. Pagkagising ko. Negative si baby sa COVID19. Hinga ng malalim at nagpasalamat kay Lord. Tapos na ang 14days duty namin ngayong buwan.

Friday, November 8, 2019

Tinikman Niya Yung Crush Ko


Matagal ko na siyang gusto.

Una ko siyang nakita sa paaralan na nasa harapan ng ospital na pinagtatrabahuhan ko. Isa pa siyang estudyante noon sa college at volunteer naman ako sa ospital. Minsan ko na din siyang tinanong sa supervisor ko kung sino siya. Ang sagot ng supervisor ko ay huwag siya.

Dumaan ang taon at ako ay nahumaling sa badminton. Lagi ako naglalaro nun at minsan ay isinama siya ng aking kaibigan para makipaglaro. Medyo umiiwas ako dahil nga na ayaw ko na maipakita na may gusto ako sa kanya. Mabait siya at mukhang madaling pakisamahan. Hindi na ako nagbigay ng motibo kasi alam kong makakasakit ako.

Maraming taon ang lumipas at nagkatagpo ulit kamil. Dito sa Culion, sa isang birthday party. Medyo nagkaroon kami ng uportunidad na magkausap at magkabiruan. Nakakahiya pero sinunggaban ko na ang pagkakataon na iyon. 

Pagkatapos ng gabi na iyon at nagsimula na kami magkachat sa messenger at ako ay tuwang-tuwa. Walang halos paglagyan ang aking kasiyahan. Lagi siyang nang-iivite na kami mag-inuman at medyo napagastos na nga ako para lang makita at makasama ko siya. 

Lumaki ang circle of manginginom namin, marami na ang nainvite kasi di lang naman ako ang nakakainuman niya. Hanggang sa mga huling araw na paalis na siya.
Nagkayayaan na uminom kami. May kasama pa kaming isa. Sa dating pwesto, sa kalsada. Hanggang sa maubos na namin ang inumin. Wala ng ibang mapupuntahan kaya naisip ko sa bahay na lang. Nung papunta na kami sa bahay nadaanan namin ang kapitbahay ko sa boarding house, babae.  Inaya na namin siya uminom. At pagkadating namin sa bahay ay inihanda ko ang aming pag-iinuman. Sinundo ko pa ang babae sa bahay na inuupahan niya para makasabay sa inuman namin.
Mabilis lang dumaan ang oras. Puro kwento, puro tawanan. Maya-maya pa ay sila na ang magkatabi, ang crush ko at ang babae. At katabi ko na yung isang kasama namin. Nagsimula na silang maghalikan. Ako ay nasaktan. Para hindi naman nakakahiya. Nagkunwari kami ng isa naming kasama na naghahalikan. Ngunit hindi ko naman tinotoo. Pumunta sila sa likod ng boarding house ko at hindi ko na alam kung anong ginawa nila. Pinauwi ko na yung kasama namin. At pumasok na ako sa kwarto. Maririnig ang unggol ng babae mula sa likod-bahay. Kaunting sandali lang ay pumasok na sila ng bahay. Sa kwarto ko, doon sila nakitulog. Tumabi sa akin yung crush ko, pero nagsalita ang babae na kung hindi siya ang tatabihan ng crush ko ay hindi na niya matitikman ang babae. Sakit. Saklap. Pinababa ko na si crush kasi nakakahiya naman sa babae diba?

Maaga ako nagising kahit hindi naman ako nakatulog. Habang sila ay mahimbing. Naligo na ako at pumasok ng maaga sa hospital. Nagulat ang mga katrabaho ko kasi sobrang aga ng pagpasok ko. Tinatanong nila kung ano ang nangyari. Hindi detalyado pero nagbibigay ako ng paunti-unting kwento. Nasaktan talaga ako. Nagchat si crush nung umaga na umalis na daw sila. Hindi ko na siya nireply.

Nang mga sumunod na araw may nagkwento sa akin na hindi lang yun ang una na ginawa nila ang pangyayari na iyon. Napakatanga ko na hindi ko man lang nalaman o kaya ay napansin na meron na palang nangyari sa kanila sa tapos sa bahay ko pa talaga nila ginawa ang sumunod ng walang paalam. Sakit naman nun.
Simula nung umalis siya at bumalik ulit dito sa isla ay hindi na ako gumagawa ng paraan para magkakomunikasyon kami. Masyado akong nasaktan sa taong hindi alam na nakakapanakit na pala sila.


Sunday, January 14, 2018

Isa sa mga features ng Coron ang mt. Tapyas, with more than 700 steps kapag inakyat.

Monday, October 17, 2016

When In Pass Island

Minsan naisip ko na lumayo na lang sayo upang hindi ko na makita.
Marinig ang mga pagsisinungaling mo.
Minsan pa ay sinabi mo na wala kang iba.
Na wala kang ibang pinopormahan.
Minsan ay nagwika ka ng walang ibang iniirog.
Na walang ibang iniibig.
Hindi ba mas pinili mo pa nga na tumambay sa kanya kesa sa akin?
Wala naman akong magagawa kung sa kanya ka sasaya.
Sa akin laman ay huwag mo nang ipagdiinan.
Ipadama.
Ipakita.
Iparinig.
Na hindi talaga tayo sa isat-isa.