Wednesday, June 30, 2021

I Handled 40plus Positive Patients

 Nakauwi na ako ng Coron. 

Going back sa aming duty, I remember, I always ask Mara Megan, "What if magpositive ako?" Hindi ako confident sa PPE ko at kinakabahan ako sa dami ng mga hinandle ko. Mayroon pa kaming mga hero moments na dapat ay wala. Dahil walang emergency sa COVID ward. Ikaapat pa lang na araw mayroon na kaming death. Dalawa. At yung isa na nalipat sa ICU ay inabutan din ng kamatayan sa ICU. Ang toxic. Kami pa ni ate Nessie Ann ang mag 24hours duty. Kaya nung time na yun sobrang ang hirap magdesisyon sa mga pangyayari. Samahan pa na duty si Marga. 

Mabilis lang na dumaan ang mga araw. 14 days. 12 hours duty. 5 days quaratine duty. Nauna na kami lumabas kila Mara Megan nung last day of duty namin. Hindi na kami pwede maabutan ng susunod na team kaya pinababa na kami sa Tabing Dagat. Dahil kinabukasan pa sila, si Mara Megan at Ate Perla (Lalang), kaming tatlo, ako, ate Nessie Ann at Wilmer  ang nag-ukopa ng isang kwarto. 

Kinabukasan, tanghali na. Wala pa sila Mara Megan at ate Perla. Kinabahan na ako, kasi nga nung gabi habang endorsement ay masakit na ang ulo ni Mara Megan. Minsahe ko pa ang ulo niya. Marami pa rin silang admission. Tapos si ate Ma. Fatima nagmessage na nasa fastlane daw si Mara Megan, nag-uubo. At dumagdag pa ang aking kaba. Nagdasal na ako na sana negative siya kung sa fastlane man siya. At maya-maya pa ay dumating na sila galing ospital. Ayaw ko silang papasukin. Uuwi pa ako ng Coron kung magnegative ako. Mayroon daw diskriminasyon sa ginagawa ko. Kinumpirma ko kung galing ba sila ng fastlane. Pina-prank lang daw nila ako. Mga animal sila. Kabado ako. Ang tagal lang daw talaga ng endorsement. Saka wala pa kasi yung result ng swab test ng kapalitan nila. Sa kabilang kwarto ang dalawa na dumating. 

Limang araw. Limang araw pa ang hinintayin namin, bago kami isaswab ulit. Pangatlong araw na nung nagtanong-tanong ako kung paano ako makakauwi ng Coron. Napakahina ng signal doon at kailangan namin ng malakas na signal para sa online class. Tuwing hapon ay nasa veranda kami ng Tabing Dagat, kanya-kanyang muni muni o kaya ay naglalaro ng baraha. Tinuruan na rin nila ako maglaro ng pusoy dos. Twing hapon din ay nag-eexcercise din ako. Sobrang pinakikiramdaman ko ang aking sarili kung magkakaroon ako ng sintomas. Walang na mimissed out na vitamins. Kailangan uminom pati na rin ng maraming tubig. 

Nagpostive si Dok Jorge.Tumawag siya. Narelieve ako sa pagtawag niya. Humingi siya ng pasenya at ako na rin. Humingi ng tawad sa kanya.

Swab day. Akala ko na yung magsaswab ang pupunta sa Tabing Dagat. Kami pala ang aakyat sa ospital. Kanina pa dumating ang sundo. Nakapantulog lang ako nung umakyat sa ospital. Ayaw ko na magbihis. Dagdag sa labahan. Kasabay din namin ang COVID extension magpaswab. Pagkatapos nun ay bumalik na kami ng Tabing Dagat. Hapon na nung lumabas ang result namin. Natagalan pa kami kasi hindi kasabay yung result ni ate Perla. Medyo may kaba kasi ang tagal ng resulta nya. Ramdam din namin yung kaba niya kahit hindi niya pinapakita. 

At lumabas na ang resulta. Negative kaming lahat. Late ng gabi nung kami ay umuwi. Dumaan na din ako kila Diane Kathleen(DK), sila lang ni Sid Tyler ang nasa bahay, dahil wala si Tatay Boy at Mama Vangie, pati si Teng, dahil nagka-covid. Dun na ako nagdinner. Parang ang laki ng bahay kapag walang tao. Doon na din natutulog si Nerizza(Isay) at si Carmela. Kinabukasan ay naglaba na ako at plinano ang mga gagawin kong hakbang para makauwi ng Coron. Nakalimutan ko, nakahard lockdown nga pala ang Tiza. Wala naman nagsita sa akin sa paglalakad ko. Magmomotor sana ako kaya lang ayaw umandar ng motor ni Isay. Dumiretso muna ako ng Nursing office para magpaalam sa mga heads ko. At ito na daw ang big break ko kapag nakauwi ako ng Coron. Pagkatapos nun ay pumunta naman ako ng admin para magpaalam sa HR. Mahigpit ang guard ng admin. HIndi muna ako pinaakyat. Tinawag pa si mam Grace na bumaba para kausapin ako. Kukuha din ako ng sweldo kaya umakyat din ako, sayang lang ang pagbaba ni mam Grace. Nakuha ko na ang swedo ko, kaya lang bumuhos ng malakas ang ulan. Wala akong payong. Buti na lang at may payong si Regis. Hiniram ko muna at bumalik sa ospital para sa aking printed form ng swab result. Tanghali na nun at sa Nursing office na ako nag-antay ng oras. Doo n na rin ako kumain. May papancit ang Nursing office. 

Ala una na nung bumaba ako sa Records, hindi pa pala napiprint kasi hindi pa naeencode yung result ko. Kailangan kasi yun para makakuha ng travel order sa RHU ng Culion. Tatlong oras ako nag-antay. Wala pa din ang result. Madami kasing sinaswab ngayon. Ang daming staff ang nahahawa. Napakabusy ng lahat. Nainip na ako kaya bumaba na ako sa RHU kahit wala pa yung result ko. Pinakita ko lang yung sms sa akin ni mam Diane para malaman nila na negative ang result ko. Then nung nasa admin naman ako ng munisipyo, buti at doon si Susay. Napapirmahan ko din kay sir Max yung papel. At yung last step ay sa Toursim office, buti at doon si Dejemar. Nagawa din yung mga kailangan ko na papel. At walang nagsita sa akin kahit nakamotor ako. Salamat talaga. Bumalik pa din ako sa ospital pero wala pa din ang result ko.

Nung nakauwi na ako sa bahay. Tinawagan ko na yung laboratory na kung pwede magawa na yung encoding ng result ko. Mabuti na lang at mabait yung nakausap ko kahit hindi ko kilala. Nagchat na din si mam Kiray na nauwi niya yung result ko. Nag-empake na ako at tinext na yung bangka na sasakyan ko. Mabuti na lang at nagsuggest ng masasakyan yung nasa RHU kung hindi, hindi ko alam yung sasakyan ko. 

Kinabukasan, maaga pa ako nagmotor para makuha yung result ko kay mam Kiray, dinaan ko na din sa Tourism office kasi paulit-ulit ako na pinapaprint ko na ang result ko. Tapos pagkaalas-otso ay bumaba na ako sa may CES para sumakay sa bangka ng Big Dream Boat Man. Napakita ko na din kahapon pa yung travel order ko sa coast guard para alam na nila agad na aalis ako. Bago na din ako bumaba sa nagpaalam ako sa Brgy. Hall ng Tiza, doon na din ako nakisuyo ihatid sa CES. May maleta kasi ako, laman ang mga bigas na ayuda namin ni Lesh. At ako ay nakasakay na sa bangka. 

Pagkadating sa Coron. Tsinek yung mga papel na dala ko at ako ay sumakay na sa tricycle pauwi ng bahay. Kausap ko din ang EOC ng Coron. Three days prior pa lang bago umuwi kinausap ko na sila agad. Di ako sure kung na check talaga ang bahay kasi wala naman si Mommy nung pumunta sila. Itatampal ko sa kanila ang RT-PCR test ko kung sa quarantine facility ako mag-sstay. Even though natatakot din naman na ako baka magpositive ako after home quarantine at magdala ng virus dito sa bahay. 

Isang himala na nakauwi ako sa gitna ng maraming kaso ng positibo sa Culion. Salamat sa Diyos.

Sunday, June 20, 2021

I was Scolded for being a Zombie.

 

Zombie. No brains. Yan ang tawag ko sa sarili ko kapag puyat ako at kulang sa tulog. Hindi nagfufunction ng maayos ang utak ko at parang luatang ako sa mga pangyayari at mga kaganapan.  Walang self-direction, hindi ko alam kung ano na ang gagawin unless may magpaalala at magsabi sa akin kung saan na ako patutungo.

24hours duty. Magsisimula ng alas sais ng hapon at matatapos ng alas sais ng hapon, kinabukasan. Matindi ang labanan ngayon duty na ito. Ang daming positibo. Walang gabi na wala kaming admission. Napupuno ang mga kwarto, laging may lipatan ng mga pasyente sa iba’t ibang kwarto dahil nga pinagsasama na ang mga positibo. Labindalawang oras na duty at puro pawisan palagi pagkalabas ng mga infected area. Pitong araw na puro pang gabi ang aming shift  at mayroon pa kaming 24hoursduty after seven days of night shift. Kaliwat-kanan na bahagi ng  ospital may positibo. At ngayong 24 hours, maraming nangyari.

May buntis na naman. Isa sa pinaka ayaw ko. Buntis. Buntis ngayong pandemya. Hindi kasal sa asawa. Baka mapanghusga lang ako at dapat ko iyon tanggalin sa aking sistema. Hindi ko naman pinapakita sa mga pasyente ko na ayaw ko sa sitwasyon nila,pero hirap ang kalooban ko kapag sila ang bibigyan ko ng kalinga. Iresponsable. Yan ang nasa isip ko. Minsan ay napapamura pa ako sa station. Tangina. May buntis na naman. Sa gitna ng pandemya. Sa gitna nga mga nag-uubuhan na pasyente. Sa gitna ng mga nakakahawang virus. May buntis. Alagain ang buntis. Madaming nararamdaman. At ang partikular na buntis na ito. Mataas ang bp, manas at malakas manigarilyo. Sana nga lang  ay nagative siya para malabas na siya ng COVID ward.  Gabi siya dumating. Mahaba ang duty na ito, bukod sa bente kwatro oras ang duty ko, may buntis. Lahat ng buntis na magpopositibo sa COVID19 ay subject for cesarean section. At siya ay nagnegatibo, siya dapat ay ililipat. Kailangan siyang malipat. Naririnig ko ang mga doktor na nagsasabi na siya ay dapat ng ilipat dahil siya ay mahahawa lamang ng COVID19, ngunit pangit ang baga niya. Pangit nag kodisyon niya. Mayroon na siyang ubo. Pero dapat pa rin siyang ilipat. Nasa lugar siya na kung saan ay napapalibutan ang kwarto niya ng mga positibo.

Mabilis na pangyayari. Madami pa na dadating na mga pasyente. Kailangan ng ilabas ang buntis. Hindi pa siya manganganak. At dahil siya ay negatibo, kailangan na siyang lumabas. Nagsulat na ng  order ang isang doktor na maaari na siyang lumabas. Nakausap ko na ang paglilipatan. Pinalabas ko na ang pasyente dahil handa na ang lahat. Tinawagan ko na ang supevisor para magkaroon ng tao na magtatraffic ng paglabas ng pasyente. Ngunit nung pagkakataon na iyon ay pinatigil ng mga supervisor ang paglipat. Negatibo ang pasyente. Hindi pwede ilipat sa extension ng mga COVID ward. Kinausap ng supervisor ang OB ward na mayroong kwarto na walang pasyente na doon. Doon na lang ilalagay ang pasyente. Nasa labas na ang buntis. Marami pa ang papasok na pasyente. Tinawagan ko ang OB ward. Doo na ilalagay ang pasyente. Kinausap na sila ng supervisor. Mabilis na pangyayari. Nailipat na doon ang buntis. Pangit ang baga niya.

Zombie. Wala pa akong tulog. Nailipat na ang buntis. Mabilis na pangyayari. Tumawag ang doktor ng mga buntis, bakit hindi nasunod ang kagustuhan niya. Nagdepensa ako sa mga ginawa ko.Hindi ko desisyon ang lahat. May nagdesisyon para sa akin. Sumunod lang ako.  Mabilis ang mga naganap. Malungkot ako. Galit siya. Ayaw ko ang pakiramdam na may galit sayo. Sumisikip ang dibdib ko. Parang sinasakal ang paghinga ko. Tanginang buntis yan.

Lumagpas ang limang araw. Binabalikan pa rin ako ng bente kwatro oras na duty ko. Ngpositibo ang buntis. Mukhang madami ang nahawa, ngunit kasabay din ng pagkahawa ng mga staff ay mga pagkahawa ng mga kasamahan din nila sa bahay nila. Laganap ang pagpakahawa sa labas kaya hindi natin masabi kung ang buntis ba ang nakahawa at maaga lang ang pagkakaswab sa kanya o galing sa labas na dala ng mga staff galing sa mga pamilya niya. Naguguluhan na ako. Hindi ko na din alam. Nakita ko si doktor. Galit siya. “Tignan mo kung anong ginawa mo” , sabi niya.

Nalulungkot ako. Marami ang nahawa sa OB ward. Kasalanan ko ba? Ako ba yun? Dahil ba sa akin? Duty pa ako. Ang sakit sa ulo. Para akong sisipunin na hindi naman. Parang sasakit ang ulo ko na hindi naman. Nai-stress na ako. Parang gusto ko ng matapos ang duty na ito. Nalulungkot ako sa mga nangyayari. Dark days. Napakadilim ng  buong ospital. Parang may isang malaking ulap na itim ang nakapaibabaw sa ospital na ito. Dark days. Malungkot ang mga balita. Nakakabahala ang mga nahahawaan na kakilala ko na staff. Nakakaawa. Ang palabas pa ng pabatid ay tila kasalanan pa ng mga staff kung bakit sila nahawa. Nakakalungkot. Sana matapos na ang duty na ito.

Ikalawang araw ng quarantine. Nabalitaan namin nagpositibo si doktor. Nakakalungkot. Nagpadala ako ng mensahe sa kanya. Kamusta ka na, sabi ko. Kinakabahan ako sa reply niya. Iniisip ko na galit pa rin siya. Ngunit hindi. Tumawag siya. Positibo siya pero pagaling na. Hindi nakakahawa ang pagkakaroon niya ng virus. Iniisip niya na baka kami, ako ang nahawaan niya. Hanggang ngayon ay wala naman akong sintomas. Hays. Dark days.

Wednesday, June 9, 2021

Subject to Swab

May nagpositibo sa lakad namin sa isla. 

Sinusubok talaga ako ng June. Grabe si June. Kapag umulan, buhos. Parang hindi titigil si June sa mga pasabog niya ngayong taon. Nakakakaba. Bago pa lang ako pumasok ng COVID ward. Pasabog agad si June. 

June 3. Isang araw bago pumasok ng COVID ward. Nagkasakit ang ate Ma. Fatima. Bahing ng bahing. Hanggang sa nagkasipon. Inubo at parang magkakatrangkaso. Sinabihan namin na magpatigin sa fastlane. Hindi na siya pinapasok. Naghanap ng bagong nursing attendant na makakasama ako. Ang ate Nessie Ann ang napili. Siya ay kambal ni ate Ma. Fatima. Kambal sila pero premature si ate Fatima kaya sakitin siya. 

June 8. Hapon na ako gumising from night shift. Nag-on ako ng data. Maraming messages ang pumasok sa messenger. At shocks! Nalaman na ang gala namin sa Bayaca Island. Nagpositibo ang isang nakasama namin doon. Kinakabahan ako, sobra. Natakot ako na makwestyon ang mga activities namin sa isla. Baka madamay ang mga tao doon na wala naman kinalaman sa mga kagustuhan namin na gumala at mag-unwind. Grabe. Para na naman akong binuhusan ng tubig. Lahat ng pumunta ng Bayaca Island ay subject for swabbing. Nakakakaba. Nakakapanghina ng pakiramdam. Ito na ba ang kabayaran ng panandaliang kasiyahan? Parang mas mabigat ang kaba kaysa sa saya. Kung ako lang naman at ako lang, walang problema. Kaya lang mayroong kasamang iba. Marami kami. Ayaw ni Eman na may mapapahamak dahil sa mga kagustuhan niya. Hays. Nakakapanghina ng pakiramdam. Nakakaguilty sa mga inaya ko. Iniisip ko, baka kasalanan ko. Sana na lang talaga, negative ako. 

Kami ay na swab.
Naluha na naman ako. Para akong kaiyakin. Alam ko naman ang pakiramdam pero naluha pa din ako. Kadi may kaba ako ngayong swab na ito. What if? 
Tumawag si Dra. Ma. Regina, binganggit niya ang mga pasyente na negative at nalaman na rin niya ang lakad sa isla. Regarding sa mga GP, labas naman ako diyan, pero yung sa COVID ward. Isa ako sa mga utak nyan. Hindi na ako nakasagot sa tanong ni Dra. Ma. Regina kung sino ang pasimuno nyan. Sinabi na lang niya nag mag-ingat dito sa COVID ward. Mabigat sa pakiramdam. Alam na ng boss ang naging lakad namin. Si Eman na naman. 

Negative ako sa swab test. 
Napapakinggan pa rin ang aking mga dasal.

Tuesday, June 8, 2021

Losing a Cellphone or Losing A Person?

Duty na ako.

Nakatayo ako sa pagitan ng tatlong pasyenteng may COCVID19. Nagbabantay. Tumutulong kung paano maiibsan ang hirap nila sa paghinga. Napapaisip ako. Ano ang mahalaga? Mawalan ng bagay na pinapahalagahan mo o buhay na mahalaga sa mga tao? 

Nakakaiyak ang sitwasyon. Wala akong magawa para mawala ang hapo nila. Para silang mga isda na tinanggal sa tubig na naghahabol ng hininga. May pagkakataon na nangingitim ang daliri sa paghabol ng mga hinga. Parang hindi sumasapat ang oxygen na binibigay ko sa kanila. Kulang talaga. 

Nasa pagitan nila akong tatlo. Nasa pagitan ako ng buhay at kamatayan. Nasa pagitan ako ng pandemya. Ito ang tunay na giyera. Paano malalabanan ang virus na ito? Nasa gitna nila ako. 

Ano ang mahalaga, bagay na nawala sayo? O buhay na maaaring mawala sa harapan mo? 

Bagay lang yun. Pwede palitan. Memories lang yun pwede maalala yun. Nakakalungkot maalala ang mga larawan na nakalagay doon. Lahat, wala na ang kahapon. Ang mga lugar na pinuntahan namin, ang mga ngiti, ang mga kilig na nakakunan ng cellphone na yun. Wala na. Wala na siya. Nilamon na ng dagat. Wala na akong cellphone. Gamit lang yun. Mapapalitan. 

Sa paniniwala ni Eman. Kapag wala na. Wala na. Hindi na aasa na babalik pa. Lahat ng lumilisan ay nawawala. Hindi na makakabalik at hindi na babalik. Moving forward. Moving on. Tanggapin ang katotohanan at lumakad palayo sa nakaraan. Tapos na. Tapos na ang kahapon. 

Umalis ka na. Lumayo ka na. Lisanin mo na ang kahapon. 

Thursday, June 3, 2021

I Lost my Phone and I Think I Lost the Fight

 I lost my Samsung S20plus in the deep blue sea. 

 Papunta pa lang kami ng Bayaca Pirate Island. Nakaearphone ako, nakikinig sa cellphone ko. Inabot sa akin yung chocolate candies. Iaabot ko sana sa mga bangkero. Tumanggi sila. Umikot ako para iabot sana sa kanila ang chocolate candies at may narinig ako nagbounce. May nahulog. Wala na ang cellphone ko. 

Napahinga na lang ako ng malalim. Ayaw ko naman masira ang kasiyahan ng grupo kaya sinabi ko okay lang. Pero hindi ako okay. Para akong binuhusan ng malamig na tubig. Pagkatapos ng apat na night shift. Puyat yan. Wala na akong magagawa. Gusto ko maiyak pero di ko magawa. Natahimik na lang ako. Mabigat sa pakiramdam. 

Pagkadating namin sa isla. Nabalita na agad sa kanila ang nangyari. Kinausap niya ako at nakikita daw sa mga mata ko ang lungkot. Niyakap niya ako. Pero mabilis lang iyon kasi maraming tao. Sinimulan na ang inuman. Pagkadating pa lang. Jose Cuervo. Coating my self with temporary happiness para makalimot saglit sa nangyari. Iniisip ko na dapat hindi mabahiran ng lungkot ang grupo dahil sa kapabayaan ko. Kapag tumahimik ako baka masira lang ang lakad. 

Uminom. Kumain. Naglaro. Nagsiya. 

Gabi. Nakainom na ang lahat. Tapos na ang mga palaro ng inuman.

Lumipat kami ng buhangin. Nakaupo kami lahat. Humiga ang isang doktora sa hita niya. Nasaktan ako. Gusto ko umalis sa sitwasyon  pero di ko magawa. Hindi ko kayang magsabi na nasasaktan ako. Hindi ko kasi kayang gawin yun sa kanya. Gustong-gusto ko sana. Pero parang malalabag ko ang karapatan niya. Hanggang hawak lang nga ako sa tenga at buhok. Yakap nga parang patanong pa. Nasasaktan ako. Tinitignan ko lang siya. Siguro naman nararamdaman nya naman. Gusto ko siya pero di ko kayang ipaglaban. Wala akong karapatan. Hindi ako nagsasalita. Siguro may nakapansin at pinatayo nila ang doktora. Pero para sa akin, parang habangbuhay ang tagal ng pagkakahiga ng doktora sa hita niya at parang habangbuhay ang sakit. Umalis muna ang doktora at ako ay nagkipagkwentuhan na. 

Hanggang sa tatlo na lang ang naiwan sa inuman. Paminsan-minsan ay umaalis ang kasama namin nung tatlo na lang kami. Meron kami maikling pag-uusap. Di ko alam kung ano ang tinanong ko pero sabi niya siya ay napainvolve na naman sa relasyon ng dalawang magkasintahan. Hindi na naman siya natuto. Tinanong ko kung totoo ba? Napahinga na lang ako ng malalim at nasabi ko sa sarili ko na "Shit Eman!" Nagbibiro daw siya. Naguguluhan na ako. Tinanong ko siya, "Alam mo ba na gusto ka ni Eman?" , "Ano nag stand ni Eman sa iyo?"

"Eman is a friend", sagot niya.

Friendzoned.

Tinanong ko siya kung magnapupusuan ba siya as of now. Wala. 

Kinabukasan. Nag-open na daw ang biyahe sa Coron. Tinatawagan na rin siya ng company niya. 

Magpapaiwan ako sa Bayaca at uuwi bago ako magduty. Pero uuwi siya ng Culion with his reasons. 

Si Eman ay malungkot. 

Si Eman ay kailangan ng umalis ng Culion.